Ιστορικός - Συγγραφέας

Οι νέοι και η πολιτική

Πηγή: 
Προβληματισμοί

ως ηθική λειτουργία, υπάρχει και μια άλλη εξίσου σημαντική κατηγορία που βλέπει την πολι­τική ως παιχνίδι ευκαιρίας και όχι ως άσκηση θυσίας. Οι νέοι αυτοί έχουν ανηθικοποιηθεί, πριν ακόμη εισέλθουν στην πολιτική. Έτσι στον ήδη σαπισμένο οργανισμό προσθέτουν και το δικό τους σάπιο αίμα. Οι νέοι ήταν πάντα το φρέσκο αίμα, που αναζωογονούσε την πολιτι­κή, της έδινε νέο χυμό και παλμό. Σήμερα η πολιτική αιμοδοτείται με αίμα που εξαρχής είναι χαλασμένο. Κανείς δεν πιστεύει πως όλα στο παρελθόν ήταν αγνά και σωστά. Ιδίως μάλιστα στην πολιτική. Όμως κάθε φορά που οι νέοι έκαναν την εμφάνισή τους στο προσκήνιο της πολιτικής, κάτι άλλαζε και στο παρασκήνιο. Οι νέοι είχαν όνειρα, ιδανικά, όρεξη και πάθος για δου­λειά, είχαν σχέδια και η πολιτική δράση τους ξεκινούσε πάντα από αγνά ελατήρια, ασχέτως βέβαια αν στη μετέ­πειτα πορεία τους υποχρεώνονταν σε συμβιβασμούς, αθετήσεις, απαρνήσεις και πολύ συχνά και σε ηθικές υποχωρήσεις.

Σήμερα όμως οι λεγόμενοι «προσγειωμένοι» και «πραγματιστές» νεαροί δε βλέπουν την πολιτική ως ευθύνη, αλλ' ως εφαλτήριο[2] για την κατάληψη αξιωμά­των. Βλέπουν τη σαπίλα αλλά αντί να την πολεμήσουν, γίνονται ένα μαζί της.

Η καθαρά ωφελιμιστική κοινωνία, μέσα στην οποία ζούμε, η απομύθευση των αξιών -που μέχρι ενός σημείου είναι σωστή-, η κατεδάφιση του ηθικού οικοδομήματος χωρίς οικοδόμηση καινούργιου, η φήμη που κατακτιέται χωρίς νόμιμα μέσα και τις περισσότερες φορές ζαλίζει, είναι μερικές από τις αιτίες, που οδηγούν τους νέους είτε στην αποχή από τα κοινά, είτε στον εξτρεμισμό, είτε στην ανηθικοποίηση. Ανεξάρτητα πάντως από αιτίες και απο­τελέσματα, δεν είναι λογικό η κοινωνία για τα δικά της ατοπήματα ν' αναζητά εξιλαστήρια θύματαστους νέους. Το πρόβλημα δεν είναι το τι κάνουν ή δεν κάνουν οι νέοι, αλλά ποιος τους οδήγησε στην κατάσταση αυτή. Η κοινωνία, λοιπόν, πρέπει ν' αναλάβει τις δικές της ευθύ­νες. Το κράτος οφείλει, με την αναβάθμιση της παιδείας, να προωθήσει μια υγιή πολιτικοποίηση κι όχι τη σχαστική κομματικοποίηση. Ο θεσμός των μαθητικών κοινο­τήτων δίνει τέτοιες δυνατότητες. Δυστυχώς το πολιτικό ήθος της κοινωνίας μας δεν επέτρεψε στους νέους να τον αξιοποιήσουν δημιουργικά. Οι μαθητές δε θεωρούν τις συνελεύσεις ως μέσο για συζήτηση κι επίλυση των προ­βλημάτων τους, αλλ' ως μέσο για την απαλλαγή κάποιων «αχάριστων» διδακτικών ωρών. Ανάλογα φαινόμενα έχουμε και στις ανώτατες σχολές. Εδώ συζητιούνται πολ­λά, αλλά μόνο για πνευματικό και πολιτικό ήθος δε γίνε­ται συζήτηση.

Αλλ' ούτε και η οικογένεια βοηθά σωστά το παιδί στη διαδικασία της πολιτικοποίησης του. Σπάνια οι γονείς θα συμβουλεύσουν το παιδί τους να ή πώς να ασχο­ληθεί με την πολιτική, να μετέχει στα κοινά και να μην αδιαφορεί. Ελάχιστοι είναι οι γονείς που θα συμβουλεύ­σουν το νεαρό βλαστό τους να συμμετέχει στην κοινω­νική δράση με γνώμονα την προσφορά κι όχι αυτό που αποκαλείται σήμερα «καριεροποίηση». Γι' αυτό χρειάζε­ται οι ίδιοι οι νέοι ν' απομακρύνουν τα μικρόβια του εγωισμού, της μισαλλοδοξίας [3] και του φανατισμού, με τα οποία τους μπολιάζει η τρέχουσα πολιτική πρακτική. Δεν είναι αναγκαίο να ταυτίζουν την πολιτική με την εμπαθή κομματικοποίηση. Η πολιτική, όταν είναι σωστή πολιτική, δε χωρίζει αλλά, μέσα από τις αντιθέ­σεις της, ενώνει.

Ηαρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα η Αθήνα, απο­τέλεσε τη μητέρα της δημοκρατίας. Ασφαλώς και η αθη­ναϊκή δημοκρατία είχε ψεγάδια. Αλλά και ο ήλιος έχει τις κηλίδες του. Η Ελλάδα όμως έδωσε το πρότυπο του ενεργού πολίτη και κυρίως του ηθικού πολιτικού. Ας προσπαθήσει, λοιπόν, και η νέα γενιά να δώσει μια νέα πνοή υγείας στην πολιτική μας, θέτοντας ως αρχή πολι­τικής δράσης το θαυμάσιο λόγο του Βίαντα, του μεγάλου σοφού της Πριήνης: από την πολιτική δεν πρέπει να βγαίνεις πλουσιότερος αλλ' ενδοξότερος. («Δεῖτόν ἀγα­θόν ἄνδρα, παυόμενον τῆς ἀρχής, μή πλουσιώτερον ἀλλ' ἐνδοξότερον γεγονέναι»),

 

(7 Μαΐου 1987)

[1]Απόδοση στα ελληνικά του αγγλικού «Alice'sAdventuresinWonderland», που γράφτηκε το 1865 και θεωρείται αριστούργημα της παι­δικής λογοτεχνίας.

[2]Εφαλτήριο: όργανο γυμναστικής, υποβοηθητικό των αλμάτων.

[3]Μισαλλοδοξία (μισώ τη "δόξα" άλλου): μίσος κατά των αλλοθρή­σκων. Γενικότερα μίσος προς κάθε αντίθετη γνώμη, ιδέα.