Ιστορικός - Συγγραφέας

Οι νέοι και η πολιτική

Πηγή: 
Προβληματισμοί

του Σπινόζα. Δε χρειάζεται έτσι μεγάλη οξυδέρκεια, για να δούμε τις σοβαρές επιπτώσεις αυτού του ιδεολογικού αποπροσανατολισμού πάνω στην κοινωνική και πολι­τική συμπεριφορά των σημερινών νέων.

Πρώτα-πρώτα με τον τρόπο αυτό η κοινωνία περιθω­ριοποιεί ένα μέρος εκλεκτών νέων, ιδίως τους πιο ευαίσθητους σε θέματα ηθικής. Οι νέοι αυτοί βλέποντας την πολιτική σαν βούρκο, που προσφέρει ευνοϊκές συνθήκες ανάδειξης στα σκουλήκια, νιώθουν απέχθεια, απέχουν από τα κοινά κι έτσι στερούν από την πολιτική την πολύτιμη προσφορά τους. Όταν οι άριστοι στο ήθος νέοι δε μετέχουν στα κοινά, είναι φυσικό να αφήνουν ελεύ­θερο το χώρο στους μη άριστους να μετέχουν και ν' ανα­δείχνονται πολιτικά, πράγμα που συντελεί στην παρα­πέρα επαύξηση της πολιτικής ανηθικότητας. Το πρώτο, λοιπόν, δυσάρεστο σύμπτωμα είναι η πολύ πρώιμη αποχή από τα κοινά ικανού αριθμού νέων, που δεν έχουν ακόμη πωρωθεί και πιστεύουν «ρομαντικά» στις αρχές της αξιοκρατίας και της δικαιοσύνης. Όλες αυτές οι αρχές όμως ανατρέπονται μέσα στην ψυχή του νέου, που βλέπει την «κοινωνία των μεγάλων» να θυμίζει «κοινω­νία κανιβάλων». Έτσι, από αποστροφή προς ορισμένες πολιτικές ενέργειες που δεν τιμούν το ανθρώπινο είδος και ήθος, αρνείται να γίνει «κάτι παραπλήσιο» και αυτο-περιθωριοποιείται. Δηλώνει αποχή από την πολιτική και περιορίζεται στον κλειστό κύκλο των προσωπικών του ενδιαφερόντων.

Υπάρχει όμως και μια άλλη μορφή περιθωριοποίησης, η ενεργητική περιθωριοποίηση, που εκδηλώνεται με τρο­μοκρατικές ενέργειες. Δυναμικοί αλλ' απογοητευμένοι νεαροί, βλέποντας την πολιτική σαν ένα ερειπωμένο οικοδόμημα, που μέσα στα τοιχώματά του μπορούν να κυκλοφορούν άνετα μόνο ερπετά και τρωκτικά, παίρ­νουν την απόφαση και την ευθύνη της ανατίναξης του «σάπιου κατεστημένου». Θέλουν να γίνουν αυτοί τα καρ­φιά με τα οποία θα καρφωθεί η κάσα που θα δεχθεί το πτώμα της «άρχουσας τάξης», που θα πέσει κάτω από τα πλήγματα της δικής τους πάλης. Οι νέοι αυτοί, βλέπο­ντας να μη λειτουργεί καμιά αξία στην πολιτική, αρνού­νται να κυβερνηθούν από άτομα που έχουν ποδοπατήσει τους πάντες και τα πάντα, για ν' ανέβουν στην κορυφή. Με τη διαφορά ότι από κάποιο σημείο και μετά ούτε και οι ίδιοι οι αμφισβητητές ξεχωρίζουν ποιοι είναι αυτοί που πραγματικά πιστεύουν στις ηθικές αξίες και ποιοι υποκρίνονται ότι τις πιστεύουν. Έτσι στρέφονται κατά δικαίων και αδίκων. Και το χειρότερο είναι πως, ενώ η «ιδεολογία» τους έχει μια προοδευτική απόχρωση (του­λάχιστον λεκτική), η πρακτική τους δε διαφέρει από εκείνη της Μαφίας. Επιπλέον, με τη δράση τους ενίσχυ­σαν την αστυνόμευση και έδωσαν το ιδεολογικό κάλυμμα για να εμφανιστούν και φασιστικά κινήματα αμφισβήτη­σης. Οι «Πανκ», οι «Χούλιγκαν», οι «Σκιν» είναι νεαρά άτομα, που από μέσα τους λείπει κάθε πίστη σε ιδανικό, επειδή μεγάλωσαν σε μια κοινωνία που μιλά για ειρήνη κι εξοπλίζεται εντατικά, που μιλά για δικαιοσύνη και αδικεί συστηματικά, που μιλά για κατάληψη θέσεων με κριτήρια αξιοκρατικά και τις καταλαμβάνει με το «μέ­σον». Έτσι, ως μόνη λύση, βλέπουν τη βία. Οι «Σκιν» εξέφρασαν κάποτε την «ιδεολογία» τους μ' ένα σύνθημα που έγραψαν στους τοίχους: «Η νέα αυγή θα έρθει μέσα από τη νύχτα που θα φέρει το ξίφος μας».

Υπάρχουν όμως και οι νέοι που αποφασίζουν ν' ασχοληθούν με την πολιτική. Πέρα από μια σημαντική μερίδα, που εξακολουθεί να βλέπει την πολιτική «ρομα­ντικά», δηλαδή