Ιστορικός - Συγγραφέας

Λόγος περὶ βιβλίου

Πηγή: 
Κόντρα

Πολλοι ἀναγνῶστες μοῦ ἐπισημαίνουν ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια ἐπιχειρεῖται μιὰ διαστροφὴ στὸν τομέα τῆς ἱστορίας. Μιὰ συστηματικὴ προσπάθεια μειώσεως ἤ σπιλώσεως τῶν ἀξιῶν τοῦ παρελθόντος. Δὲν μὲ ἐκπλήσσει αὐτὸ. Οἱ ἀνάξιοι ἀπόγονοι σβήνουν τὰ ὀνόματα ἤ κατεδαφίζουν τὰ ἐπιτεύγματα ἀξίων προγόνων. Ἐξ ἄλλου οἱ ἐπίσημες ἱστορίες, δηλαδὴ αὐτὲς ποὺ γράφονται ἀπὸ ἄτομα κατέχοντα ὑψηλοὺς θώκους δὲν εἶναι πάντα ἀξιόπιστες πηγὲς γνώσης. Συχνὰ οἱ τέτοιας λογῆς ἱστορὶες εἶναι καλὰ πληρωμένες σελίδες. Δὲν ὑπηρετοῦν τὴν ἀλήθεια ἀλλὰ πολιτικὲς σκοπιμότες. Λέγεται συχνὰ πὼς οὔτε κι ὁ Θεὸς δὲν μπορεῖ νὰ μετατρέψει τὸ παρελθόν. Κάποιοι ἱστορικοὶ τὸ μποροῦν, ἄν βέβαια καλὰ πληρωθοῦν ἤ βολευτοῦν. Γι’ αὐτὸ δὲν δέθηκα μὲ κανένα σύστημα, οὔτε καὶ μὲ κάποιο κόμμα. Οὔτε πάλι διεκδίκησα κάποια ἐπίσημη θέση. Ἔμεινα καὶ μένω ἐκτὸς, γιὰ νὰ βλέπω πιὸ καθαρὰ τὰ ἐντὸς.

Νεώτερος εἶχα διατυπώσει τὴν ἄποψὴ μου ὅτι ἡ ἀληθινὴ ἱστορία εἶναι φτιαγμένη ἀπὸ τὴ σιωπὴ τῶν νεκρῶν. Αὐτὴ ἡ σιωπὴ εἶναι πιὸ δυνατὴ ἀπὸ κάθε φωνὴ. Καὶ δὲν φιμώνεται ἀπὸ καμμία δύναμη. Ἀσκήθηκα ἐπὶ ζωῆς ν’ ἀκούω αὐτὴ τὴν εὔγλωττη σιωπὴ. Ἀξιώθηκα νὰ συγγράψω κοντὰ στὰ 100 βιβλία. Κάποια ἔσπασαν ρεκόρ κυκλοφορίας, παρὰ τὸν πόλεμο ποὺ μοῦ εἶχαν κηρύξει τὰ ἐπίσημα χαλκεῖα. Ἀλλὰ κανεὶς δὲν τόλμησε νὰ μὲ ἀντικρούσει, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι στὴ χώρα μας ἰσχύει άπὸ παλιὰ τὸ παράδοξο: Ἄν θέλεις νὰ σὲ ποῦν ψεύτη, λέγε τὴν ἀλήθεια. Τὸ ψεῦδος εἶναι πιὸ θελκτικὸ, περισσότερο ἀπορροφητικὸ καὶ νανουριστικό. Ἀλλὰ βραχυπρόθεσμα ἤ μακροπρόθεσμα καταστροφικό. Ὑπονομεύει τὰ θεμέλια τοῦ ὀρθῶς σκέπτεσθαι. Ὁ  Ἐμμ. Ροΐδης, τὸ πιὸ καυστικὸ πνεῦμα ποὺ γέννησε ἡ νεώτερη Ἑλλὰς, ἔγραψε γιὰ τοὺς συγγραφεῖς ποὺ ἔκαναν ἔργο ζωῆς τὴ διαστροφὴ τῆς ἀλήθειας, ὅτι ὁ ὠφελιμώτερος τρόπος νὰ μεταχειρίζονται μερικοὶ ἄνθρωποι τὸ μελάνι τους θὰ ἦταν, ἄν ἐμαύριζαν μὲ αὐτὸ τὰ... ὑποδήματὰ τους!

Προσωπικὰ, ποτὲ δὲν ἐπεδίωξα τὴ διαφήμιση ἤ τὴν προβολὴ τῶν ἔργων μου μέσω διαφόρων κυκλωμάτων. Οὔτε μὲ ἐνδιέφεραν τὰ μεγέθη κυκλοφορίας, παρότι πολλά βιβλία μου ξεπέρασαν τὶς 100 χιλιάδες, ὅπως τὸ πρόσφατο «Μέγας Ἀλέξανδρος: Ὁ ἄνθρωπος φαινόμενο». Δὲν μὲ ἐνδιέφερε τόσο πολὺ κάποιο βιβλίο μου νὰ διαβασθεῖ. Αὐτὸ ποὺ μὲ ἐνδιέφερε καὶ μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ ξαναδιαβαστεῖ. Παρακολουθῶ ὅσο μοῦ εἶναι δυνατὸν τὰ νέα βιβλία. Ἀνοίγουν νέους δρόμους ἔρευνας καὶ στοχασμοῦ. Ἡ μόνη ἔνσταση ποὺ ἔχω γι’ αὐτὰ εἶναι ὅτι ἐμποδίζουν τὴ νέα γενιὰ νὰ διαβάσει τὰ παλαιὰ. Οἱ γίγαντες τοῦ πνεύματος δὲν ὑπάρχουν στὸ παρόν. Ὑπάρχουν στὸ παρελθὸν, πρόσφατα καὶ ἀπώτατα. Ἐμεῖς πατᾶμε στὶς πλάτες αὐτῶν. Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ τοὺς τσαλαπατᾶμε. Τὰ βιβλία τους διαμόρφωσαν τὴ σκέψη μας καὶ γενικὰ ὅλο τὸ πνευματικὸ μας ἐποικοδόμημα. Δὲν εἶναι λόγος κενὸς ὅτι σκέπτονται γιὰ μᾶς. Ἀλλὰ γιὰ νὰ σκεπτόμαστε σοβαρὰ, πρέπει νὰ διαβάζουμε βιβλία σοβαρά. Τὰ σοβαρὰ βιβλία τροφοδοτοῦν τὴ σκέψη μας μὲ ἀφθονία γνώσεων καὶ λογισμῶν καὶ πάντα δίνουν φωνὴ στοὺς νεκροὺς ποὺ ἀπὸ καιρὸ ἔχουν σιγάσει. Μὲ λύπη διαπιστώνω ὅτι στὸ σύγχρονο πολιτικὸ μας κόσμο δὲν ὑπάρχει σκέψη γιὰ πολιτικὴ βιβλίου. Τὸ βιβλίο ἀντιμετωπίζεται σὰν ἁπλὸ ἐμπορεύσιμο εἶδος. Εἶναι θλιβερὸ νὰ βλέπει κανεὶς τὸ κλείσιμο ἱστορικῶν ἐκδοτικῶν οἴκων. Ἀνοίγουν καφενεῖα καὶ κλείνουν βιβλιοπωλεῖα!