Ιστορικός - Συγγραφέας

Συνέντευξη στο περιοδικό Hellenic Nexus

Ημερομηνία: 
01/06/2016

άλλοι τέτοιοι χαρακτηρισμοί που δίνονταν εκείνη την εποχή.

Παρ' όλα αυτά, άρχισε σιγά-σιγά να διαμορφώνεται μία κατεύθυνση. Η Γραμματική του Τζαρτζάνου, της Νεοκαθαρεύουσας, προσέφερε πάρα πολλές λύσεις. Θα μπορούσαμε, με βάση αυτή τη Γραμματική, να έχουμε προχωρήσει απρόσκοπτα. Αλλά έρχεται η δικτατορία, η οποία κακοποιεί την Καθαρεύουσα. Μετά τη δικτατορία έρχεται η λεγόμενη «μεταπολιτευτική περίοδος», που κακοποιεί τη Δημοτική.

Η.Ν.: Μιλώντας για «κακοποίηση της Δημοτικής»,εννοείτε...;

Σ.Κ.: Δεν είχαμε μια Δημοτική εξελιγμένη και εκλεπτυσμένη. Είχαμε μια χοντροκομμένη Δημοτική, έναν λαϊκιστικό λόγο, μέσα στον οποίο άλλαζαν ακόμα και καθιερωμένες εκφράσεις. Ασφαλώς θυμάστε εκείνα τα «βασικά», τα «κάθετα», τα «προηγούμενα» κ.λπ. Μην τολμήσουμε να πούμε επίρρημα σε -ως! Η φράση «θα συναντηθούμε στις 8 ακριβώς» χαλούσε. Έπρεπε να λέμε «ακριβά». Ακριβά μπορεί να κοστίζει ένα ρολόι, αλλά για να είναι η ώρα σωστή, λέμε «Το ρολόι δείχνει 8 ακριβώς»!

Έτσι φτιάχτηκε μία ατσούμπαλη Δημοτική, η οποία άρχισε να περνά σιγά-σιγά στα σχολεία. Και άνθρωποι, οι οποίοι ουδέποτε είχαν ασχοληθεί με τη Δημοτική, προκειμένου να πάρουν προοδευτική ταυτότητα, άρχισαν να γράφουν σε μία Δημοτική που, ουσιαστικά, αποτελούσε υπονόμευση της Δημοτικής.

Η.Ν.: Άρα, λέτε ότι η Δημοτική έχει νόημα ως μια φυσική συνέχεια της γλώσσας καιόχι ως μια σαρωτική υπερ-απλούστευση...

Σ.Κ.: Όσοι υπερασπίζαμε τη Δημοτική, σε δύσκολους καιρούς, βρεθήκαμε σε αμηχανία. Διότι ναι μεν θέλαμε τη Δημοτική, αλλά δεν θέλαμε τον εξοβελισμό της Καθαρεύουσας και, πολύ περισσότερο, των Αρχαίων.Στη λεγόμενη «Καθαρεύουσα» έχουν γραφτεί μνημειώδη κείμενα, που αποτελούν τεράστιο πνευματικό κεφάλαιο της νεότερης Ελλάδος. Εννοώ έναν Παπαδιαμάντη, έναν Βιζυηνό, έναν Σαρίπολο (συμπατριώτης σας, μια που ήταν Κύπριος), έναν Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο και πολλούς άλλους.

Σήμερα, εδώ που φτάσαμε, τα παιδιά δυσκολεύονται να καταλάβουν Καβάφη, Εμπειρίκο και άλλους, οι οποίοι χρησιμοποιούν μια γλώσσα που δεν δεσμεύεται απόκανόνες, ούτε της  Δημοτικής, ούτε της Καθαρεύουσας.

Η.Ν.: Κι όμως, η γλώσσα τους δεν είναι δυσνόητη...

Σ.Κ.: Καθόλου! Αλλά, σήμερα, ένα παιδί δεν μπορεί να διαβάσει Κάλβο. ΟΚάλβος έχει περάσει πλέον στο περιθώριο.

Σε μια προσωπική συνάντηση που είχα με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον είχα προειδοποιήσει: «Θα έρθειο καιρός, κύριε Πρόεδρε, που ακόμα και τα δικά σας λόγια θα είναι ακατάληπτα από τιςκαινούργιες γενιές». Αυτή τη στιγμή, τα νέα παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν, όχι τον Επιτάφιο που έγραψε ο Θουκυδίδης, αλλά ούτε τον Επιτάφιο που μετέφρασε ο Ελευθέριος Βενιζέλος! Ο λόγος του Τρικούπη, ο λόγος του Ελευθερίου Βενιζέλου, για να σταθούμε σε κάποιους παλαιούς, καθίσταται ακατάληπτος.

Από εκεί και πέρα, όλοι έγιναν κουρείς στου Κασίδη το κεφάλι. Είχαμε δεκατρείς εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, που κατέληξαν όλες σε απορρυθμίσεις. Ανάμεσάτους, η αντισυνταγματική καθιέρωση του λεγόμενου «μονοτονικού». Αυτό έγινε ένα βράδυ, μετά τα μεσάνυχτα, χωρίς να περάσει ως επίσημη πρόταση νόμου, αλλά σαν ένα παραρτηματάκι κάποιου άλλου νόμου - κάπως σαν να θέλαμε να αφαιρέσουμε ένα αγκαθάκι από το δάχτυλο του ποδιού μας, και όχι σαν να επρόκειτο γι' αυτό το τεράστιο θέμα.

Η.Ν.: Κάπως· έτσι δεν έχει αποδειχθεί ότι γίνεται και στιςμέρες μας με όλα τα σημαντικά θέματα- πέραν της γλώσσας;

Σ.Κ,:Έτσι γίνεται: μετά τα μεσάνυχτα, κατά παράβαση Συντάγματος, από τριάντα νυσταλέους βουλευτές...

Η.Ν.: Εσείς πού το αποδίδετε αυτό; Ποιος ήταν ο βαθύτερος λόγος γι' αυτή την απλοποίηση της γλώσσας;

Σ.Κ.: Πιστεύω ότι όλα αυτά ξεκίνησαν από μία στρεβλή