Ιστορικός - Συγγραφέας

Ο Συβαριτισμός και η ευρωπαϊκή «πρόκληση»

Πηγή: 
Οικονομικός

«Ο Έλληνας δεν είναι φτιαγμένος για την εργασία. απόδειξη ότι τον κουράζει»

(Εργατικό σλόγκαν)

«Ο Έλληνας πλήττει με τη δική του εργασία. προτιμά την εργασία των άλλων»

(Μαθητικό σλόγκαν)

«Γιατί να κουραζόμαστε να δείξουμε ότι εργαζόμαστε; Μάταιος κόπος» (Φοιτητικό σλόγκαν)

ΕΧΩ ΜΙΑ νοσταλγία για το μέλλον, που την έθρεψε η μελέτη του παρελθόντος. Οι Έλληνες ήταν πάντα ένας λαός με μεγάλες σκέψεις και κατάντησαν λαός με μικρές σκέψεις και μικρόψυχες σχέσεις. Σήμερα -παρά τα προγράμματα διαιτητικής που ακολουθεί - παχαίνει σωματικά και αδυνατίζει πνευματικά. Η μόνη δίαιτα, που ακολουθεί πιστά, είναι η πνευματική νηστεία.

Η σχέση του σημερινού Έλληνα με το πνεύμα είναι σαν τη σχέση του Ηρακλή με το χιτώνα του Νέσσου. Το πνευματικό τον κουράζει· το στομαχικό τον τέρπει. Ίσως είχαν δίκιο οι Αρχαίοι που θεωρούσαν σαν έδρα της ψυχής το στομάχι. Γενικά στη σημερινή Ελλάδα δεν εκτιμάται αυτό που γίνεται με το μυαλό. Όπως έξυπνα έγραψε ένας δημοσιογράφος, «εκτιμάμε αυτά που γίνονται με το πόδι ή στο πόδι». Εξαιρείται η «μούντζα», που γίνεται με το χέρι. Παρ' όλο που, εναρμονιζόμενος με το πνεύμα των καιρών, διακηρύσσει πως τα πάντα στη ζωή είναι σχέσεις και καλλιεργεί τις λεγόμενες δημόσιες σχέσεις, εν τούτοις οι σχέσεις του με τον εαυτό του, την πολιτεία, την παράδοση και το συνάνθρωπο του είναι ερειπωμένες. Όσον αφορά τον εαυτό του: τα λόγια και οι πράξεις του σχηματίζουν έναν ετεροπολικό δεσμό. Ποτέ δεν εναρμονί¬ζονται. Με την παράδοσή του είναι τόσο στενά δεμένος όσο ο Περικλής και ο Παρθε¬νώνας στο εικοσάδραχμο. Δεν θαυμάζει τους προγόνους του· τους φθονεί. Όσο για τη θρησκευτικότητά του, αυτή εξαντλείται στο «δος ημίν σήμερον». Βλέπει μόνο το σήμερα και όχι το αύριο, παρ' όλο που κυριαρχεί η κουλτούρα της «Αυριανής».

Κόπτεται για τη δημοκρατία αλλά γι' αυτήν έχει μιαν οργουαλινή αντίληψη: «όλοι είναι ίσοι, μα εγώ είμαι πιο ίσος». Αρέσκεται στο διάλογο. Αλλά συζητά για ν' απορρίψει˙ όχι να διδαχθεί. Θεωρεί επιβλαβές το ν' ακούσει και να υιοθετήσει κάτι που είναι γενικά ωφέλιμο. Το ατομικά ωφέλιμο πάντα τον ενθουσιάζει. Προς τα εκεί άλλωστε ρέπει και η «κουλτούρα» του. Ως απόφοιτος της Περιπατητικής σχολής, γίνεται «σουλατσαδόρος». Διαπρέπει στις δουλειές του ποδαριού' όχι στις δουλειές του μυαλού και του χεριού, μ' εξαίρεση το «κλέτττειν». Οι περισσότεροι, όμως, από τους σημερινούς Έλληνες είναι απόφοιτοι της Μεγάλης του Γένους Σχολής, που ονομάζεται Εξαπατητική. Η απάτη μπορεί να ονομασθεί σημειολογία των νέων καιρών και ηθών.

Όλοι οι λαοί τρέφουν έναν πατριωτικό εγωισμό και σωστά πράττουν. Ο τωρινός Έλληνας τρέφει έναν ατομικό εγωισμό και πολύ απερίσκεπτα πράττει. Όπως οι μεσαιωνικοί λόγιοι θεωρούσαν σαν κέντρο του σύμπαντος τη γη, έτσι κι οι σημερινοί Έλληνες θεωρούν σαν κέντρο της οικουμένης τον εαυτό τους. Κι αυτό όχι σ' εθνική, σοβινιστική διάσταση, αλλά σε ατομική. Είναι γνωστή η φράση: «Ο κόσμος να χαθεί, αρκεί να σωθώ εγώ». Η ματαιοδοξία - κατάλοιπο ίσως ενός «κατοχικού συνδρό¬μου» - τους κάνει λαό του «τίτλου». Διαθέτουμε τους περισσότερους προέδρους αναλογικά με τον πληθυσμό μας απ' όλες τις χώρες της ΕΟΚ και ξοδεύουμε πάλι τα περισσότερα για την εμφάνισή μας. Χωρίς αυτό να σημαίνει προαγωγή του γούστου. Ο κοσμικός Έλληνας μοιάζει με γκάνγκστερ της Μασσαλίας,