Ιστορικός - Συγγραφέας

Γίνεται, τιμής ένεκεν, μέλος του Συλλόγου Αθηναίων

Γιορκ, Βουδαπέστη και Βιέννη

μπρος στην Αθήνα καμιά σας, καμιά σας δεν βγαίνει...

Για καμιά πόλη δεν έχουν γραφτεί τόσα πολλά και τόσα γλυκά τραγούδια. Όταν βέβαια ήταν πόλη! Κι όχι πόλη-μινώταυρος που μας καταπίνει.

Αν έγινα καλός δάσκαλος ήταν γιατί είχα καλούς μαθητές. Αν έγινα καλός συγγραφέας ήταν γιατί είχα σπουδαίους πνευματικούς φίλους που δύο ήσαν απόψε ομιλητές: η Μαρικαίτη Καμβασσινού και ο ισάδελφός μου Κώστας Τσιρόπουλος. Είναι και κάποιοι άλλοι που βρίσκονται εδώ και κρύβουν το κεφάλι να μην τους δω. Αλλά όλα ξεκινούν από το σπίτι. Ευτύχησα, ο καλός Θεός να μου προσφέρει μια σύζυγο πιστή που ακαταπόνητα με συντροφεύει στο δύσκολο έργο μου και μου αφαιρεί όλες τις μέριμνες που φθείρουν κάθε πνευματικό δημιουργό. Αξιωθήκαμε να αποκτήσουμε και δύο παιδιά που ζουν στη δική μας πνευματική αγωνία, μακρά από το τεμάχι του χρήματος. Στο σπίτι μου δεν κυριαρχεί η χλιδή. κυριαρχεί το βιβλίο.

Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη του Δ. Συμβουλίου, στην αρχαία Αθήνα έλεγαν "αἰσχρόν ἐστι προδοῦναι τούς εὐεργέτας". Ειδικά μάλιστα ο Ξενοφών γράφει πως η αχαριστία "μεγίστη δοκεῖ εἶναι ἐπί τά αἰσχρά πάντα ἡγεμών". Και ακόμη ότι: "Ἕπεσθαι δοκεῖ μάλιστα τῇ ἀχαριστίᾳ ἀναισχυντία" (= την αχαριστία ακολουθεί η αναισχυντία). Γνωρίζω πόσο πικρό είναι το να ευεργετείς κάποιον κι αυτός να σ' αγνοεί. Ας ακούσουμε τον Σοφοκλή τι μας διδάσκει στον Αἴαντά του:

"Ἀνδρί τοι χρεών μνήμων προσεῖναι, τερπνόν εἴ τι πάθοι. Χάρις χάριν γάρ ἐστιν ἡ τίκτονσα ἀεί. ὅτου δέ ἀπορρεῖ μνηστός εὖ πεπονθότος, οὐκ ἄν γένοιτο ἔθος οὗτος εὐγενής ἀνήρ" (στ. 520-529).

(= πρέπει ο άνθρωπος, αν έλαβε κάτι καλό, να το θυμάται. Γιατί η χάρη γεννά την αντιχάρη, το αντίδωρο, που λέμε εκκλησιαστικά. Κι όποιος ξεχνά την ευεργεσία του δεν μπορεί να θεωρείται ευγενής άνθρωπος).

Απεναντίας, όπως έλεγαν πάλι οι αρχαίοι, "πονηρός ἐστι πᾶς ἀχάριστος ὁ ἄνθρωπος".

Κυρίες και κύριοι,

Ευχαριστώ που τιμήσατε την ημετέρα φουκαροσύνη με την παρουσία σας εδώ. Όσα είπα έχουν την εξής έννοια: όσο ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δεν παύω να γράφω για την πόλη αυτή. Στην έτοιμη προς εκτύπωση τρίτομη "Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως" οι σελίδες που αναφέρονται στην Αθήνα είναι και όσες αναφέρονται στο Μεσολόγγι. Από φέτος στο "Αθηναϊκό Ημερολόγιο" του Στρατή Φιλιππότη άρχισα να παρουσιάζω τους άγνωστους αγωνιστές του '21, Αθηναίους αγωνιστές, που το όνομά τους έχει δοθεί σε διάφορους δρόμους των Αθηνών. Φέτος άρχισα με την οδό Ρουμπέση, επειδή έζησα αρκετά εκεί. Του χρόνου θα γράψω για τον οδό Γέροντα, για να ευχαριστήσω την κ. Ράνια Γέροντα και τον υπέροχο γυιό της, τον διαπρεπή γιατρό και λογοτέχνη Άγγελο Γέροντα, που τόσο εμόχθησαν για να είναι επιτυχία η εκδήλωση αυτή και για τα όσα τιμητικά μού επιδαψίλευσαν.

Κύριε Πρόεδρε,

Μπορεί ο Ρίτσος να είπε ότι τα βραβεία (που τόσο επιζητούσε) είναι για εκείνους που τα έχουν ανάγκη, εγώ θα το πω αλλιώς: μια τιμητική διάκριση είναι ευθύνη. Γι' αυτό θα πράξω ό,τι μπορώ για να βοηθήσω με τις ταπεινές δυνάμεις μου το έργο του Συλλόγου, του οποίου ως άξιος πλοηγός προΐστασθε. Σας ευχαριστώ de profundis mei cordis».

Θερμά χειροκροτήματα ξέσπασαν μετά την ομιλία του κ. Καργάκου. Η εκδήλωση έκλεισε με μια ζεστή δεξίωση στην ισόγεια αίθουσα του Συλλόγου των Αθηναίων.