Ιστορικός - Συγγραφέας

«Ἀπό μικρό κι ἀπό τρελό...»

Πηγή: 
www.sarantoskargakos.gr

αὐτός στή φυλακή καί οἱ ἄλλοι νά μείνουν ἀπέξω. Ἡ Μαρία, ἐργαζόμενη πιά, μοῦ τηλεφωνοῦσε καί μέ ἐρωτοῦσε: Πῶς εἶναι δυνατό, πῶς εἶναι θεμιτό ἕνας ἄνθρωπος κο-σκοτεινός νά ἑλκύει τό θαυμασμό τῶν πολλῶν; Κι εἶναι δυνατό κάποιοι λίγοι πού τόν ἀπορρίπτουν νά ἔχουν δίκιο; Ἰδού τό συμπέρασμά της: «Ἑκατομμύρια μύγες δέν μποροῦν νά κάνουν λάθος· φάε κι ἐσύ Κοσκατά». Καμιά φορά τή μάλωνα γιά τήν ἀθυροστομία της. Μοῦ ἔδινε τό λόγο της πώς δέν θά ξαναπεῖ κακές κουβέντες. Μά τόν ἀθετοῦσε διαρκῶς σάν πολιτικός. Ὅταν τή μάλωνα, εἰδικά γι’ αὐτό, μοῦ ἀπαντοῦσε: «Τό ἴδιο κάνει κι ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου». Ὅμως ἡ «Τρελο-Μαρία» ἦταν πιό στοχαστική: «Ὁ καλύτερος τρόπος γιά νά κρατήσεις τό λόγο σου εἶναι νά μήν τόν δώσεις». Τή φράση αὐτή εἶχε ἀφιερώσει στόν τότε πρωθυπουργό.

Τελευταῖα μάλιστα τοῦ ἔγραψε κι ἕνα ἄλλο ἀπόφθεγμα: «Γάμός ἐστι συνάντησις ποδοσφαιρική μέ διαιτητή τήν πεθερά». Τῆς εἶπα: «Μαρία, αὐτά δέν εἶναι πράγματα σοβαρά». Κι αὐτή εἶχε ἀμέσως ἕτοιμη τἠν ἀττάκα: «Ἄ, ἐννοεῖς αὐτά πού κάνει ὁ πρωθυπουργός;». Ἡ Μαρία ἐννοοῦσε τόν τότε πρωθυπουργό πού πήγαινε γιά νυμφίος σέ μιά ἡλικία πού κανονικά κάθε σοβαρός ἄνθρωπος θά πρέπει νά προπονεῖται γιά ... πτῶμα!

Ποτέ δέν ἤθελα σέ παλιούς ἤ νέους μαθητές μου νά ἐκθέτω τούς πολιτικούς. Στεκόμουν ἀσπίδα. Αἴαντας πρό αὐτῶν ἔναντι τῶν ἐπιθέσεων τῶν νεαρῶν. Ἡ πολιτική καί οἱ πολιτικοί μας εἶναι ἐθνικό κεφάλαιο. Ἐξηγοῦσα, λοιπόν, στήν Μαρία ὅτι ὁ τότε πρωθυπουργός εἶναι εξαιρετικά μελετηρός. Τότε μέ τήν ἀρρώστεια μελετοῦσε διαρκῶς ἱστορία. Καί ἰδού ἡ ἀπάντηση τῆς Μαρίας:

«Ὅποιος δέν μελετᾶ τήν ἱστορία κάνει ξανά τά λάθη τοῦ παρελθόντος· ὅποιος τήν μελετᾶ κάνει καινούργια»!

Μέ εἶχε πιάσει ἀπελπισία. Τήν ἐπέπληξα δριμύτατα καί τῆς συνέστησα νά μή διαβάζει βιβλία ἐκρηκτικά ἀλλά βιβλία ἐγκεκριμένα καί συγκεκριμένα, γιά νά φωτισθεῖ τό μυαλό της. Καί ἰδού τί εἰσέπραξα: «Ἕνα ἐγκεκριμένο βιβλίο φωτίζει, ὅταν καίγεται»! (Εὐτυχῶς, πού κανένα δικό μου βιβλίο δέν ἦταν καί δέν εἶναι ἐγκεκριμένο. «Ὑπουργοπαιδικῶς» εἶναι ἀπαγορευμένο).

Ἐπειδή, ὡς ἐκπαιδευτικός, πρέπει νά καλλιεργῶ τήν ἔφεση γιά μελέτη, προσπάθησα νά μπῶ στή Μαρία ἀπ’ Ἀριστερά, λέγοντάς της πώς ὁ Μάρξ ἦταν ἐξόχως μελετηρός. Ἡ ἀπάντηση ἦταν κεραυνός: «Τί ὠφελεῖ ὁ Μάρξ, ὅταν πεινᾶ ἡ σάρξ;». Ἐπεχείρησα τότε καί νά τῆς μπῶ θρησκευτικά. Τῆς μίλησα γιά τόν Μωυσῆ καί τίς ἐντολές πού κατέβασε ἀπό τά ὕψη τοῦ Σινᾶ γιά νά συνετίσει τά ἄγνωμα πλήθη. Ἡ Μαρία, ὅμως, ἀντί νά μάθει τίς 10 ἐντολές προτίμησε νά μάθει τόν «Δεκάλογο τοῦ Τεμπέλη». Φοροῦσε μιά μπλούζα «μακό» πάνω στήν ὁποία ἦταν γραμμένη ἡ πρώτη ἐντολή πού ἔλεγε τό ἐξής: «Γεννηθήκαμε κουρασμένοι καί ζοῦμε γιά ν’ ἀναπαυόμαστε». Ἔνιωθε ἀγάπη γιά τόν πλησίον: «Ὅταν δεῖς κάποιον νά ξεκουράζεται, βοήθησέ τον». Κατ’ ἀντίθεση πρός τόν τότε πρωθυπουργό πού θυσίασε τήν ὑγεία του στό βωμό τῶν λαϊκῶν συμφερόντων, ἡ Μαρία ἔδειχνε μεγάλο ἐνδιαφέρον γιά τήν προληπτική ἰατρική: «Ἄν αἰσθανθεῖς διάθεση γιά ἐργασία, ξάπλωσε νά σοῦ περάσει». Εἶχε διακοσμήσει τό δωμάτιό της μέ τά γνωστά σλόγκαν: «Κανείς δέν πέθανε ἀπό ὑπερβολική ἀνάπαυση» καί «Ἄν ἡ δουλειά εἶναι ὑγεία, τότε ζήτω ἡ ἀρρώστεια»! Τῆς ἐξηγοῦσα πώς ἄν δέν δουλέψει δέν θά βγάλει λεφτά νά ζήσει. Καί μ’ ἀποστόμωνε: «Τά λεφτά κόλποις κτῶνται»!

Καμμιά φορά μοῦ τό ἔπαιζε ἀναρχική. Εἶχε γράψει στήν τσάντα της: «Ὅσο ὑπάρχουν μπάτσοι, θά εἴμαστε Ἀπάτσοι». (Ἔτσι μέ οι τό τσοι). Τῆς εἶπα:

-«Μαρία, οἱ Ἀπάτσι δέν κλίνονται». Καί ἰδού τό θαῦμα τῆς ἑλληνικῆς παιδείας:

-«Μπά, καί οἱ πρόεδροι τῶν ΔΕΚΟ γιατί κλείνονται;» (Κάποιος τότε εἶχε κλεισθεῖ στή φυλακή).

-«Μαρία, τῆς λέω ἀπελπισμένος, ἐγώ σέ μαθαίνω γραμματική καί σύ μοῦ μιλᾶς γιά πολιτική;»

-«Κατάλαβα, μοῦ εἶπε. Γραμματική καί πολιτική δέν ἔχουν σχέση. Γι’ αὐτό ὁ κ. Κουτσόγιωργας μιλάει ἔτσι». Καί ποῦ νά ἄκουγε τόν νῦν πρωθυπουργό!

Ὅπως καταλαβαίνει ὁ ἀναγνώστης, κάθε συζήτηση μέ τή Μαρία μέ ὁδηγοῦσε σέ ἀδιέξοδο. Δέν εἶχε κανένα σεβασμό καί γιά κανέναν. Οὔτε καί γιά τόν κ. Σωτήριο Κωστόπουλο, ὅταν ἔπαιζε τότε τόν κυβερνητικό ἐκπρόσωπο. Συνήθιζε νά λέει, ὅταν ἄκουγε τίς γλαφυρές ἀνακοινώσεις του: «Καλύτερα νά σωπαίνεις καί νά σέ νομίζουν ἠλίθιο παρά νά μιλᾶς καί νά μήν ἀμφιβάλλει κανείς γι’ αὐτό». Γενικά θεωροῦσε τόν θεσμό αὐτό ἄχρηστο καί χρήσιμο μόνο γι’ ἀποτυχημένους. Θεμελίωνε τή θέση της μάλιστα φιλοσοφικά: «Ὁ ἐπιτυχημένος ἄνθρωπος προσπαθεῖ νά μάθει ἀπό τά δυνατά σημεῖα τῶν ἄλλων. Ὁ ἀποτυχημένος σχολιάζει τ’ ἀδύνατα σημεῖα τῶν ἄλλων».

Κάποτε πού διαβάσαμε στό σχολεῖο ἕνα δοκίμιο τοῦ Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου πού ἔλεγε πώς «οἱ αὐριανοί ἄνθρωποι δέν θά ἔχουν παιδική ἡλικία», ἡ Τρελο-Μαρία εἶπε εἰς ἐπήκοον ὅλων: «Γι’ αὐτό στά ΚΑΠΗ μοιράζουν δωρεάν τήν ‘Αὐριανή’;». Στήν μεγάλη ἱστορική φάση τῶν «καλύτερων ἡμερῶν», πού μᾶς εἶχε ὑποσχεθεῖ ὁ τότε πρωθυπουργός, πού οἱ ἱστορικοί τοῦ μέλλοντος θά τήν ὀνομάσουν «περίοδο Κοσκωτᾶ», ἡ Μαρία, ἀντί νά γράφει ἱστορία, ὅπως ὁ μακαρίτης Ἀντώνης Τρίτσης, ἔγραφε ἐπιγράμματα: Θαυμάστε ἕνα: «Ὅταν οἱ ἐλέφαντες φεύγουν, ἀναγαλλιάζει τό χορτάρι». Τό θυμήθηκα πρόσφατα, ὅταν εἶδα δέσμιο τόν κ. Στρώς Κάν, πού ἔγινε ὅ,τι κάνει στήν τουαλέττα του. Αὐτό εἶχε πεῖ καί γιά μᾶς.

Τά χρόνια πέρασαν, ἡ Μαρία ἔγινε γιά ἕνα διάστημα Νεο-Ορθόδοξη, ἀλλά μπερδεύτηκε καί βρῆκε τόν ἑαυτό της ἀφοῦ παντρεύτηκε ἕνα μπρατσωμένο παιδί. Ἔκαναν μαζί πέντε παιδιά πού τ’ ἀνατρέφει αὐστηρά, κόβοντάς τους κάθε ἐπαφή μέ τήν τηλοψία καί τό ραδιόφωνο καί ἔχοντας ὑπό αὐστηρό ἔλεγχο τήν πρόσβασή τους στό διαδίκτυο. Τήν ἐρώτησα «γιατί;». -«Εἶναι ἁπλό, μοῦ εἶπε: «Ράδιο καί τηλεόραση κατασκευάζουν μεγάλους ἀνθρώπους γιά μικρούς λαούς. Κι ἐγώ θέλω τά παιδιά μου νά μεγαλώσουν· ὄχι νά εἶναι αἰώνια μωρά.». Καί σ’ ὅ, τι ἀφορᾶ τό διδίκτυο ἡ Μαρία μοῦ εἶπε: «Ἀπό ὄργανο ἐλευθερίας μπορεῖ νά γίνει ὄργανο στυγνῆς τυραννίας». Πρόσφατα τή συνάντησα στή λαϊκή ἀγορά. Τέλη Μαΐου μέ βροχή καί κρῦο πολύ. Μοῦ εἶπε μέ θλίψη:

Τίποτε δέν ἀνεβαίνει πιά στήν Ἑλλάδα. Ἀκόμη καί ἠ θερμοκρασία φοβᾶται νά ἀνεβεῖ».

 

Τό κείμενο αὐτό σέ πρώτη μορφή εἶχε γραφτεῖ στήν περίοδο τοῦ «Βρόμικου 89». Φυσικά γιά «βρόμικους» λόγους πολλά ἔντυπα τῆς ἐποχῆς ἀρνήθηκαν τή δημοσίευσή του.