Ιστορικός - Συγγραφέας

«Ο Εθνομάρτυς Χρυσόστομος Μητροπολίτης Σμύρνης. Ο Περίβλεπτος», 2018

Πηγή: 
Νέα Αριάδνη, Ιαν-Φεβ-Μαρ 2020, τ. 105

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ

ΚΑΙΤΗ ΧΑΪΔΕΜΕΝΟΥ ΛΕΙΒΑΔΑ

 

ΣΑΡΑΝΤΟΣ Ι. ΚΑΡΓΑΚΟΣ:

«Ο Εθνομάρτυς Χρυσόστομος Μητροπολίτης Σμύρνης. Ο Περίβλεπτος», 2018

«Μητρός τε και πατρός και των προγόνων απάντων τιμιώτερον εστίν η πατρίς»

ΣΩΚΡΑΤΗΣ

Διαβάζουμε στο προλογικό σημείωμα του συγγραφέα την ημερομηνία πλάι στο όνομά του: Λαύριο, 12 Ιουλίου 2018.

Θα έλεγε κανείς ότι είναι το «κύκνειο άσμα» το βιβλίο αυτό του σπουδαίου ιστορικού μας, του φιλολόγου μελετητή και συγγραφέα Σαράντου Ι. Καργάκου, αν δεν επρόκειτο για τη δεύτερη έκδοσή του. Η πρώτη έγινε το 1992, και όπως μας πληροφορεί ο συγγραφέας, «έχει εξαντληθεί προ πολλού και πολλοί φιλαναγνώστες μάταια το αναζητούν»

Πρόκειται, λοιπόν, για μία υποθήκη που μας αφήνει ο Σαράντος Καργάκος, μαζί με το τελευταίο αντίο του.

Βασισμένη σε πλούσια βιβλιογραφία από 18 πηγές Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, δημοσιογράφων και άλλων (μερικοί από τους οποίους ήσαν αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων που καταθέτουν), η μελέτη του Σ. Ι. Κ. είναι εξονυχιστική, βαθειά, διατυπωμένη με τη λιτότητα και τη σαφήνεια λόγου δωρικού και αντικειμενικού, με σκέψη κριτική, που ορθοτομεί την ιστορική αλήθεια και είναι απαλλαγμένη και από την παραμικρή σκιά εμπάθειας, ιδιοτέλειας, σκοπιμότητας ή αλλοίωσης.

Πιστός πάντα ο Σ.Ι.Κ. ως επιστήμων στην αρχή του «αμάρτυρον ουδέν αοίδω» (Καλλίμαχος) (όπως μας πληροφορεί ο επίσης έγκριτος φιλόλογος γιος του κ. Γιάννης Καργάκος) δεν θα διστάσει να εστιάσει το ενδιαφέρον του σε λεπτομέρειες και γεγονότα που έχουν μείνει άγνωστα ή είναι θολά και να τα αποκαλύψει, ρίχνοντας φως στην Ιστορία, ενώ είναι φόρος τιμής προς μία προσωπικότητα που θυσιάστηκε για την Ελλάδα και την Ορθοδοξία. Διότι η μελέτη αυτή δεν είναι μόνο φόρος τιμής προς τον Χρυσόστομο («το να μιλάς ή να διαβάζεις για το Χρυσόστομο είναι έγερση ψυχής» μας λέει. «Ο Χρυσόστομος ανήκει στις όρθιες ψυχές που αναζητεί το έθνος μας στις παρούσες στιγμές») αλλά είναι και η παρουσίαση των ιστορικών γεγονότων των ημερών εκείνων και όλων των δραματικών εξελίξεων που παγίδευσαν την Ελλάδα και την οδήγησαν από την ευνοϊκή για αυτήν Συνθήκη των Σεβρών στην ανατροπή της και στη Μικρασιατική τραγωδία και καταστροφή, η σημασία της οποίας είναι το ίδιο βαρύνουσα και μοιραία για το έθνος μας (και για τις παγκόσμιες εξελίξεις) όπως και η Άλωση της Πόλης από τους Τούρκους, καθώς ο ίδιος σχολιάζει. Οι ιστορικές εξελίξεις είναι μακροπρόθεσμες και οι συνέπειές τους πολλές και μακρές. Αυτό είναι το πρώτο συμπέρασμα του αναγνώστη από τη μελέτη αυτή.

Θα τονίσει με παρρησία ο Καργάκος π.χ. την προβοκάτσια εκ μέρους της Ιταλίας στη Σμύρνη το 1919, που αμαύρωσε τη θριαμβευτική είσοδο του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη το 1919 για να τη σπιλώσει ιστορικά[1].

Ένα δεύτερο συμπέρασμα διαβάζοντας τη μελέτη του Καργάκου είναι ότι για τα γεγονότα της εποχής που οδήγησαν και στο μαρτυρικό θάνατο του Χρυσοστόμου, υπήρξε, και συνεχίζει να υπάρχει σκόπιμη θολούρα, εκμετάλλευση, διαστρέβλωση, κατάχρηση, αυθαιρεσία, κατασυκοφάντηση της Ελλάδας (σσ. ακόμα και από Έλληνες λογοτέχνες και «ιστορικούς», μιας ιδιοτέλειας ποιος ξέρει για ποιους λόγους εκ μέρους του καθενός - ας μην το ψάχνουμε τώρα πια. Οι αποθανόντες δεδικαίονται ίσως, όμως η αμαρτία τους έχει περάσει στα παιδιά τους και στα εγγόνια τους[2]. Όμως η Ιστορία έχει τη δική της νομοτέλεια. Θα έρθει η στιγμή που κάποια γενιά μελλοντική θα πληρώσει για τις συσσωρευμένες αμαρτίες των προγόνων και κάποια θα τις εξαγνίσει.

Αυτό είναι το μήνυμα από το μύθο του Ηρακλή που καθάρισε την κόπρο του Αυγεία.  Αρκεί να υπάρχουν οι μνήμες).

Φόρος οφειλόμενης τιμής στη σεπτή μνήμη του Εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου το βιβλίο αυτό, αλλά και σκάλισμα στις στάχτες της ιστορικής μνήμης των Ελλήνων. Αυτό υπήρξε το συνεχές συνειδησιακό χρέος του Σαράντου Καργάκου και ο σκοπός της ζωής του. Στάση σωκρατική. Χρέος των Ελλήνων φιλολόγων - ιστορικών κατά τη γνώμη μου, να ιδρύσουν ένα φορέα, που θα στεγάσει τα έργα του Σαράντου Καργάκου για να μελετώνται και να προβάλλονται εσαεί, τιμώντας έτσι και τηρώντας την παρακαταθήκη της σωκρατικής ιστορικής συνείδησης.

Ας σκεφθούμε πώς μπορεί ίσως να γίνει.

 

ΚΑΙΤΗ ΧΑΪΔΕΜΕΝΟΥ ΛΕΙΒΑΔΑ

Νέα Αριάδνη, Ιαν-Φεβ-Μαρ 2020, τ. 105.

[1] Ήδη έχει εμφανιστεί το 1919 ο μεγαλοϊδεατισμός του Μουσολίνι με την ίδρυση του φασιστικού κόμματος και οι ιμπεριαλιστικές προθέσεις του για μια Μεσόγειο «marenostrum», με επίθεση στην Αβυσσηνία στην Αφρική από τη μια μεριά και στην Ελλάδα το 1940 από την άλλη, με τα Δωδεκάνησα ιταλικά και με την Αλβανία σύμμαχό του στα Βαλκάνια. Οι ρίζες του ιταλικού ιμπεριαλισμού αυτού ανιχνεύονται ήδη στους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13 και στα γεγονότα της Σμύρνης προ του 1922.

[2] Και αυτός είναι ο λόγος που οι απόγονοι των αμαρτωλών της Ελληνικής Ιστορίας δεν λένε να αφήσουν τα ηνία της χώρας από τα χέρια τους, τα κρατάνε γερά για να αποκρύβεται αενάως το αμαρτωλό παρελθόν, που είναι και η προίκα τους.